Στην είσοδο του Βελβεντού, κοντά στη θέση «Φισκίνα», αμέσως μετά το βυζαντινό Ναό του Αγίου Μηνά, βρίσκεται ο μεταβυζαντινός Ναός του Αγίου Νικολάου. Συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα μνημεία της περιόδου, καθώς στο εσωτερικό του σώζεται το παλαιότερο γνωστό χρονολογημένο τέμπλο της Ελλάδας. Ο Ναός μέχρι τα τέλη του 19ου αιώνα λειτουργούσε ως ενοριακός και είχε μοναστηριακό χαρακτήρα. Με τη μορφή την οποία είχε επί Τουρκοκρατίας, διατηρήθηκε έως και το έτος 1936. Περιελάμβανε τον κυρίως ναό, κλειστό τοιχογραφημένο νάρθηκα, ο οποίος χρησιμοποιήθηκε και ως «θεραπευτήριο» ψυχασθενών, το χαγιάτι στη νότια πλευρά, δυο κελιά νοτιοανατολικά, το κοιμητήριο και υψηλό περίβολο. Με την αλλαγή της ρυμοτομίας του χώρου και ύστερα από διάφορες επεμβάσεις, οι οποίες έγιναν έως την δεκαετία του 1960, το συγκρότημα έχασε τον αρχικό μοναστηριακό του χαρακτήρα και σήμερα από αυτό διατηρούνται μόνον ο μονόχωρος κυρίως ναός, το χαγιάτι στη νότια πλευρά κι ένας σύγχρονος στεγασμένος χώρος στη δυτική πλευρά, για την προστασία των τοιχογραφιών, στη θέση του γκρεμισμένου νάρθηκα.

Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή, η οποία σώζεται δεξιά της δυτικής θύρας εισόδου, ο Ναός ανακαινίσθηκε «εκ βάθρων» και τοιχογραφήθηκε το έτος 1588 από το ζωγράφο Νικόλαο, επί επισκόπου Σερβίων Ιωάσαφ, με δαπάνες του «εντιμότατου άρχοντος κηρού Γεωργίου Μουτάφη» και άλλων τοπικών οικογενειών. Το εσωτερικό του ναού, διατάσσεται σε τρεις ζώνες. Στην κατώτερη απεικονίζονται ολόσωμοι Άγιοι και Μάρτυρες και στις ανώτερες σκηνές από το βίο του Χριστού και της Παναγίας (Δωδεκάορτο, Θαύματα, Πάθη). Στο νότιο τοίχο, κάτω από τις μορφές των Αγίων Μηνά, Αναστασίας και Παρασκευής, σώζονται τμήματα προγενέστερης τοιχογράφησης, η οποία χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 14ου αιώνα. Στο χώρο του ιερού ξεχωρίζουν εκατέρωθεν της Πλατυτέρας, οι Τρεις Παίδες Μακκαβαίοι και δυο επεισόδια από τη Θυσία του Αβραάμ. Στην εξωτερική δυτική πλευρά του Ναού, σε τέσσερις ζώνες, παριστάνονται η Παναγία η Βρεφοκρατούσα, ο Λογχισμός του Αγίου Δημητρίου στο υπέρθυρο, η παράσταση του Αββά Σισώη που θρηνεί στον τάφο του Μεγάλου Αλεξάνδρου για τη ματαιότητα της επίγειας δόξας και σκηνές από το βίο του Αγίου Νικολάου, το Ενύπνιο του οποίου απεικονίζεται στη μεγάλη αβαθή κόγχη της εισόδου. Η νότια εξωτερική πλευρά του Ναού χωρίζεται αντίστοιχα σε δύο τμήματα. Δεξιά της εισόδου, σε τρεις ζώνες, παριστάνονται σκηνές από τη Γένεση και παραινέσεις προς τους πιστούς, ενώ αριστερά η σκηνή της Δευτέρας Παρουσίας. Το πιο αξιοσημείωτο στοιχείο του Ναού είναι το τέμπλο, το παλαιότερο μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη γραπτή επιγραφή κάτω από τον Εσταυρωμένο. Χρονολογείται το έτος 1591 και αποτελεί δωρεά του ίδιου άρχοντα, ο οποίος χρηματοδότησε τις τοιχογραφίες. Είναι επιχρυσωμένο και φέρει πυκνή φυτική διακόσμηση σε χαμηλό ανάγλυφο, με κόκκινο και γαλάζιο χρώμα στο βάθος, ενώ η επίστεψή του έχει εκτελεσθεί με διάτρητη τεχνική. Το έργο εντάσσεται σε μια σειρά ανάλογων τέμπλων από τη Μακεδονία, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία και τη Σερβία και αποτελεί ένα από τα καλύτερα του είδους.